Peynir altı suyu tozu (whey powder) adından da anlaşılacağı üzere süt işleme şirketlerinin peynir oluşturmak için sütü işleme sırasında süt pıhtılaştırır ve katı kısmı peyniri oluşturur. Altına dökülen sıvı kısım ise peynir altı suyunu oluşturur. Bu sıvı minerallerin yanında laktoz ve yüksek kalitede proteinler içerir. Bu sıvının püskürtme yöntemiyle tanecikli şekilde kurutulmasıyla yüksek besin değerine sahip gıda endüstrisinden sporcu beslenmesine ve hatta hayvan yemleri katkı maddesine kadar geniş bir alanda kullanılır. Bu kurutulan ürünün besin değerleri korunurken raf ömrü de uzatılarak özellikle protein içeriği sayesinde yıllardır kıtalar arası küresel ticarette en önemli rolü üstlenmiştir.
Üretim süreci birkaç aşamadan oluşur. İlk olarak peynirin altında oluşan bu peynir altı suyu filtreler yardımıyla içerisindeki istenmeyen partiküller ve yağı ayrıştırılır. Daha sonra ultra filtrasyon ve mikro filtrasyon gibi aşamalardan geçirilerek protein değeri ortaya çıkartılır. Daha sonra ise ürün kullanım amacına göre farklı kategorilere ayrılır.
1-WPC (whey protein concentrate)
2-WPI (whey protein isolate)
3-WPH (whey protein hydrolysate)
Son aşama olarak ise sıvı peynir altı suyu, ‘’spray drying’’ adı verilen püskürtmeli kurutma yöntemiyle toz hale getirilir. Böylece ürünün besin değerleri korunur raf ömrü çok önemli ölçüde uzatılmış olur ve endüstriyel kullanıma uygun hale getirilmiş olur.
Peynir altı suyu tozu; sporcu takviyelerinde(whey protein), bebek mamalarında, unlu mamullerde(ekmek, kek, poğaça), süt ürünlerinde(yoğurt, dondurma), çikolata ve şekerleme sektöründe (protein bar, bisküvi), et ürünlerinde (sosis, salam), gıda sanayiinde (hazır çorbalar, baharatlı hazır soslar), kozmetik ve sağlık sektöründe (cilt nemlendirici, cilt yenileme), ilaç sanayiinde (şeker dengeleyici), hayvan yemi katkı maddelerinde ( buzağı maması, domuz yemi) ve tarımsal alanda (bitki besin değeri artırıcı) olarak kullanılmaktadır.
Özellikle B2B ticarette, üreticiler için maliyet avantajı sağlayan bu ürün, günden güne fonksiyonel özellikleri nedeniyle tercih edilmektedir.
Bu sayede peynir altı suyu tozu, basit bir yan ürün olmaktan çıkıp kıtalar arası stratejik bir hammadde konumuna gelmiştir. Doğru üretim teknikleri ve kalite kontrol süreciyle üretilen bu ürünler, hem besin değeri olarak hem de ticari potansiyel açısından yüksek katma değer sunar.